Historia parafii Stanclewo

Parafia w Stanclewie powstała 22 lutego 1910 roku. Trzy lata wcześniej, w 1907 r. została zbudowana plebania, budynki gospodarcze i tymczasowa kaplica. Docelowo miał powstać duży kościół, na który powoli były gromadzone materiały.

Ks. Walenty Barczewski w książce z 1918 r. pt.: „Geografia polskiej Warmii”, tak opisuje powstanie parafii:

„ Parafia stańslewska 1310 katolików. Stańslewo (Stanislewo) nad jeziorem stanslewskim czyli jełmuńskiem (Almoyer See, dawny Almoy), duża wieś 1 i ćwierć mili od Biskupca 2 i pół od Świętolipski odległa, przy uciążliwej, piaskowej drodze; za warmińską granicą od dawna tęsknili liczni katolicy z Mazur za własnym kościołem w pobliżu. Za staraniem długoletniego proboszcza biskupieckiego a późniejszego sufragana warmińskiego ks. Edwarda Hermanna kupiono 3 włóki roli dla własnego księdza, wybudowano gumna [zabudowania gospodarcze] i nową plebanię z przybudowaniem za tymczasowy kościół w pięknem położeniu nad jeziorem i sprowadzono 28 czerwca 1907 r. pierwszego księdza jako kuratusa [ks. Piotr Jagalski], aż do późniejszego ograniczenia i ustanowienia stałego probostwa. Pierwsza wizytacja parafii stanslewskiej odbyła się przez ks. sufragana Hermanna 8 lipca 1908 r.

Nasamprzód projektowano na dalekim północno – wschodnim krańcu rozległej parafii biskupieckiej urządzić nową parafię z dwóch wielkich wsi: Stańslewa (Stanclewa), Bredynka i dołączyć sąsiednie Stryjewo i pogranicze mazurskie z kościołem w Stańslewie. Lecz kiedy tymczasem Bredynek połączono nową szosą z Biskupcem, […] stąd Bredynek i Stryjewo wypuszczono z pierwotnego projektu i utworzono dokumentem z dnia 22 lutego 1910 r. parafią stańslewską z następujących miejscowości: od Biskupca odłączono: z Warmii – Stańslewo, z Mazur: wsie Jełmuń (Jełopie, Allmoyen) i Choszczewo (Kościewo) A i B, około jeziora stańslewskiego, i majątki: Jełmuń (Gut Allmoyen), Mały Kozarek (Kl. Kosarken), Niborg (Gut Neberg, Neeberg, Neuberg), Janistal (Johannisthal [Janiszewo]), Grabniak (Gut Choszczewen),

  • od parafii Kobułty (Kobulten) na Mazurach: Stary, Nowy Gieląd (Alt, Neu Gehland) Małe Gielądy, Duży Kozak (Gr. Kosarken) i majątek z lut. Kościołem Sorkwity (Sorquitten),
  • od parafii ządzborskiej (Sensburg [Mrągowo]) wieś i majątek Pustniki (Pustnik),
  • od parafii świętolipskiej (Heiligelinde): Szymanówkę (Schiemanowen) i Surmówkę (Surmowen), małą wioskę, i na nowinie w dawnych, przed 50 laty wyciętych lasach nad granicą warmińską Małą Surmówkę.”

Przed drugą wojną światową proboszczami parafi byli jeszcze po ks. Jagalkim (1907 – 1930): ks. Jan Zink (1930 – 1934), ks. Hubert Krebs (1934 – 1937) i ks. Feliks Wieczorek (1937 – 1954)… przeczytaj więcej.